Otmuchowskie tajemnice, czyli oszałamiające bogactwo pewnych ołtarzy

Barok jest epoką gdzie artysta w  sposób pełen dynamizmu i ekspresji wyraża swoje wizje. Szczególnie podkreślając znaczenie Eucharystii jako drogi do zbawienia. W niewielkim Otmuchowie artysta dzięki pewnej dostojnej fundatorce mógł rozwinąć skrzydła swej wyobraźni i kunsztu.

 

Otmuchowski kościół Św. Mikołaja i Franciszka Ksawerego w swej obecnej postaci powstał głównie z fundacji biskupa wrocławskiego Ludwika von Neuburg. Został zbudowany w rekordowym czasie bo w ciągu trzech lat ukończono budowę kościoła, który poświęcono w 1693 roku. Godny podziwu może wydawać się fakt zaangażowania w budowę całego miasta i okolicy, czy to w formie datków pieniężnych, czy bezpośrednio przy pracach budowlanych. Zatrudniano nawet skazanych, jako pokutę w ramach kar kościelnych, rzecz jasna za darmo. Jeszcze kilka lat później trwały prace przy wykończeniu wystroju świątyni. W efekcie powstał niezwykle piękny barokowy kościół o bardzo harmonijnym wnętrzu. Delikatne freski grisaille i te barwne przedstawiające namalowane dzieje świętych Mikołaja i Franciszka Ksawerego, doskonale się komponują z ołtarzami i pozostałym wyposażeniem.

W tej niezwykle jasnej, słusznie określanej perłą baroku świątyni znajdują się dwa ołtarze które mogą być ilustracją znanego porzekadła ”Jaka płaca taka praca.”

To dwa znajdujące się w bocznych kaplicach ołtarze, wykonane przez Jana Weissa. Jego dziełem są także pięknie ozdobione stalle, loża biskupia oraz ambona. Właśnie porównując ambonę i oba ołtarze widać ogromną różnicę. Ponieważ koszt budowy był ogromny przy wyposażaniu wnętrza widać pewne oszczędności.

Pieniądze dają wolność.

Natomiast w ołtarzu Pasji i drugim  Maryjnym widać cały kunszt niczym nie skrępowanego artysty. Oba ołtarze powstały z osobistej fundacji cesarzowej Eleonory, siostry księcia biskupa.

W ołtarzu Pasji krew wylewającą się strumieniem z ran Ukrzyżowanego Chrystusa, zbierają do kielichów aniołowie. Symbolikę Eucharystii podkreślają jeszcze narzędzia Jego męki czyli Arma Christi. U stóp Chrystusa klęczy Maria Magdalena, nawrócona jawnogrzesznica będąca jakby pomostem między dającym przez swą mękę, odkupienie grzechów Jezusem, a wyciągającymi błagalnie ręce z płomieni  ognia   duszami czyśćcowymi. Ich twarze wyrażają ból oraz nadzieję odkupienia grzechów. Ten pełen ekspresji ołtarz zapada w pamięć na długo.

Mniej dramatyczny, ale równie piękny o bogatej ornamentyce jest ołtarz Maryjny. Wyłaniające się spośród bujnych liści akantu aniołowie otaczają szafkę tworzącą jakby ramę dla znajdującej się wewnątrz figury Matki Bożej z Dzieciątkiem. Ta późnogotycka rzeźba z około 1500 roku jest jednym z najcenniejszych skarbów otmuchowskiego kościoła.

Kolejny dar cesarzowej.

Eleonora żona cesarza Leopolda, wsparła dzieło swego brata jeszcze jednym cennym datkiem. Z ofiarowanego przez nią kruszcu, została wykonana srebrna nisza na tabernakulum przez pochodzącego z Augsburga złotnika Jana Zeckela w I ćwierci XVIII wieku. Również i ona nawiązuje do tajemnicy Eucharystii. Uważnie się przyglądając zobaczymy w bogato zdobionym obramieniu wśród liści akantu i winnego grona, aniołki z Arma Christi. Znajdująca się w zwieńczeniu chusta świętej Weroniki, symbolu dobrego uczynku jest przeciwieństwem personifikacji pięciu zmysłów, które mogą prowadzić do grzechu. Właśnie tu te symboliczne przedstawienie męki Jezusa, poprzez jego Arma Christi określanej  jako Broń Chrystusa w walce z grzechem, jest doskonałym tłem do ukrytego wewnątrz tabernakulum Żywego Boga. Warto wiedzieć, że sama muszla tworząca niszę symbolizuje Eucharystię jako sakrament i środek do przejścia ku zbawieniu.

Oba ołtarze zostały niedawno odnowione. Warto wybrać się do Otmuchowa i zobaczyć te i inne zabytki.

Autor

Krystyna Dubiel

Jestem historykiem oraz przewodnikiem sudeckim. Jestem autorką kilku publikacji oraz gier.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.

The reCAPTCHA verification period has expired. Please reload the page.