Dwie kaplice Zmarłych

Wszyscy mieszkańcy Nysy znają kaplic nazywaną dziś Babtysterium. Pierwotnie nosiła nazwę Kaplica Zmarłych. W Nysie była jednak jeszcze jedna  Kaplica Zmarłych.

 

Niemal każdy mieszkaniec Nysy był w powstałej w latach 1648-1650 kaplicy Zmarłych nazywanej dziś popularnie Babtysterium. Mniej już osób wie, że pierwotnie była to Kaplica Zmarłych. Jeszcze mniej wie, że w tym samym czasie przy dawnym kościele bożogrobców powstała jeszcze jedna kaplica poświęcona zmarłym. W tym miejscu nasuwa się pytanie, która z kaplic zmarłych powstała pierwsza. Ufundowana przez Annę Gritzner kaplica Baptysterium przy kościele św.Jakuba powstała w latach 1648-1651. Fundatorka ofiarowała w tym czasie także także kielich, który znajduje się w Dobrodzieniu. Trudno dziś określić jak wyglądał jej pierwotny wystrój. Prawdopodobnie ołtarz  obecny kaplicy u góry pochodzi z okresu budowy. Jego autorem prawdopodobnie był Jerzy Gritzner. Jak wyglądał wystrój krypty pod nią nie wiadomo. Dziś pochowany jest tam ks.J.Kądziołka i ks.Neuman.

Nie jest wiadomo też jak wyglądała krypta pod drugą kaplicą. Tą utworzoną w podobym czasie przy dawnym kościele jezuitów, którzy otrzymali go po bożogrobcach. Pierwotny wygląd dawnego kościoła bożogrobców znamy tylko z planu Hayera i kilku niewielkich wzmianek. Kościół posiadał z tej strony prawdopodobnie  dwa wykusze czy też pergole, które wychodziły w głąb prezbiterium. Jeden z nich zapewne umożliwiał wysłuchanie Mszy Św. przez pensjonariuszy szpitala prowadzonego przez zakonników. Do drugiego prowadził zbudowany już w 1540 r. ganek prowadzący z dworu biskupiego. Brak dokładniejszych wzmianek historycznych pozwala tylko na przypuszczenia. Być może gdzieś w tym miejscu nieopodal znajdowała się wspomniana kaplica zmarłych. Dokładniejsza analiza krypt pod kościołem jezuickim  zapewne przyniesie nowe wyjaśnienie. Krypty w kościele pojezuickim zadziwiają podziałem swojego wnętrza. Dziś po lekturze monografii ks. Doli Jezuici w Nysie, jest wiadome  dlaczego istnieje taki podział podziemi. Otwarte pozostaje pytanie czy krypta z dawnej kaplicy zmarłych została włączona w podziemia kościoła. Jeśli tak to prawdopodobnie kaplica zmarłych została wchłonięta przez obecny kościół jezuicki. Należy mieć nadzieję, że dalsze badania rozjaśnią trochę mrok niewiedzy. W  sferze domysłów pozostaje pytanie gdzie podziało 51 obrazów ufundowanych do tej kaplicy przez hrabinę Barbarę Teresę Stahremberg. Przedstawiały one trzy etapy życia człowieka na ziemi, karę odrzucenia i szczęście wieczne. Jej mąż, wieloletni starosta księstwa świdnicko-jaworskiego.  jako fundator tej kaplicy został w niej pochowany w 1650 r. jako pierwszy.  Pod kaplicą utworzono bowiem  kryptę  grzebalną dla członków stowarzyszenia i dobrodziejów  powstałego stowarzyszenia. Kaplica Zmarłych własnie  jest związana z powstaniem w Nysie nowego stowarzyszenia. Trzeciego listopada  1647 r. bp. Karol Ferdynand założył Congregatio Fidelium (Stowarzyszenie Matki Bolesnej (Bractwo Zmarłych, Dusz Czyśćcowych). Ich celem były modlitwy za dusze czyśćcowe oraz o dobrą śmierć. Wśród założycieli były głównie kobiety, często z zamożnych rodzin. Dzięki ich darowiznom a szczególnie wysokiej darowiźnie 1200 florenów pewnej osoby, postanowiono w 1647 r. zbudować kaplicę zmarłych.

 

Autor

Krystyna Dubiel

Jestem historykiem oraz przewodnikiem sudeckim. Jestem autorką kilku publikacji oraz gier.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.

The reCAPTCHA verification period has expired. Please reload the page.