Wieża ciśnień

Do dziś nie wiadomo do czego głównie służyła wieża ciśnień.

WIEŻA CIŚNIEŃ

 

Widokowa czy ciśnień?

Obok Fortu Prusy w 1907 roku zbudowano wieżę, która od 1924 roku stała się wieżą ciśnień. Nadal nie jest wiadomo na pewno, czy wieżę zbudowano jako widokową i nazwano na cześć żelaznego kanclerza Bismarkturm. Pierwsze wieże powstały na Śląsku w drugiej połowie XIX wieku. Budowano je dla uczczenia pamięci „żelaznego kanclerza’’ oraz jako wyraz potęgi Niemiec. Część z nich powstało jako wieże widokowe, które zyskując miano Bismarckturm stawały się także miejscem  gdzie organizowano patriotyczne uroczystości. Z braku konkretnych dowodów trudno powiedzieć jak było w Nysie. Kiedy Nysa przestała być twierdzą, po fortyfikacjach wytyczono trasy spacerowe a ponad fosami przerzucono mostki. Niemal w tym samym czasie zaczęły się pojawiać w Europie wieże ciśnień jako jeden z elementów sieci wodociągowej. Prawdopodobnym więc wydaje się,  że od początku planowano dla nyskiej wieży także drugą rolę bardziej praktyczną jako wieżę ciśnień. Wskazywała by na to sama bardzo trwała żelbetonowa konstrukcja  33 m. wieży, która zbudowana na planie wielobocznego 12-kąta foremnego ma z przodu dwie solidne półkolumny. W jednej z nich usytuowano klatkę schodową a druga jest pustym szybem, w którym później umieszczono rury. Górny zbiornik miał średnicę 1,3 m. i wysokość 8,2 m. Do niego pompowano wodę ze zbiornika poniżej. W 1878 roku, w Nysie powstał nowy wodociąg, do którego należał także wspomniany specjalny zbiornik na wodę zlokalizowany nieopodal Fortu Prusy. Z tego istniejącego do dziś zbiornika mającego pojemność około 1500 m/3 tłoczono wodę do miasta. Jest wysoce prawdopodobne, że  dawni włodarze Nysy  przewidzieli rozwój miasta i zwiększone zapotrzebowanie na wodę. Dlatego można przypuszczać, że budując w tym miejscu wieżę widokową uwzględniono przy tym jej dodatkową rolę. Wieżę traktowano zresztą nie tylko jako widokową ale jako swego rodzaju  pomnik narodowy. Opisywana była jako Wieża Pamięci żołnierzy pruskich. Być może dlatego dolne tarasy są ozdobne i mają szerokie schody. Wewnątrz wieży na pierwszym poziomie utworzono salę pamięci poległych, którą otwarto 1 listopada 1924 r. Sam teren wokół wieży służył także organizowaniu uroczystości narodowo –patriotycznych. Wieża przetrwała wojnę niemal nie uszkodzona. Jesienią  1945 roku uruchomiono wieżę ciśnień. Niestety już w 1949 roku w niewyjaśnionych do końca okolicznościach ją zamknięto. Wkrótce  kolejno „znikało” jej wyposażenie. Ostatni akt wandalizmu miał miejsce kilkanaśccie lat temu kiedy wycięto barierki z najwyższego tarasu. Przez prawie pięćdziesiąt lat wieża jako mienie wojskowe nie była dostępna dla większości ludzi. Od 2012  dzięki dotacji ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, nyska wieża ciśnień zyskała szansę na nowe życie. Kosztem niemal 5 milionów złotych wieża otrzyma taras widokowy, sale rekreacyjne i ekspozycyjne. Niemałą atrakcją miała być ściana wspinaczkowa. Wkrótce po uroczystym udostępnieniu wieży, okazało się, że brak  jest konkretnego celu zagospodarowania. Przez krótki czas utworzono w wieży klub. Na dzień dzisiejszy wieża czeka na lepszy czas.

 

Autor

Krystyna Dubiel

Jestem historykiem oraz przewodnikiem sudeckim. Jestem autorką kilku publikacji oraz gier.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.

The reCAPTCHA verification period has expired. Please reload the page.